bijlinda
26th March 2025, 04:47
Regering-De Wever neemt belastingspeurders wapens uit handen
De fiscale speurder verliest slagkracht: er komt een kortere verjaringstermijn voor fraude en de mogelijkheid om een ‘fiscale visitatie’ af te dwingen met een dwangsom wordt geschrapt. “Dit klinkt als muziek in de oren van fraudeurs.”
De strijd tegen de fiscale fraude moet tegen het einde van de bestuursperiode 600 miljoen euro meer opbrengen tegenover vandaag. Om dat doel te bereiken wil de regering-De Wever 300 nieuwe fiscale speurders aanwerven. Maar tegelijkertijd staat in het regeerakkoord onder het hoofdstuk fraude een aantal passages die het werk van die speurders bemoeilijken.
Zo zal deze regering de aanslagtermijn voor fraude opnieuw terugbrengen tot 7 jaar. Binnen die termijn moet de fiscus zijn onderzoek uitvoeren en de belasting invorderen. De regering-De Croo had die termijn opgetrokken tot 10 jaar. “De vorige regeling had te veel verschillende aanslagtermijnen en was te complex”, reageert het kabinet-Jambon. Die kortere aanslagtermijn vormt onderdeel van de fiscale programmawet die Jambon weldra voorlegt aan het parlement.
“Ik vind tien jaar helemaal niet te lang. De regering moet toch geen wetgeving maken op maat van procedure-advocaten?”, zegt Mark Delanote, zelf fiscaal advocaat en professor aan de UGent. “Als toch opnieuw aan die fiscale aanslagtermijnen gesleuteld wordt, was dat best gebeurd in het kader van een ruimere oefening waarbij ook rekening wordt gehouden met de verjaringstermijnen die gelden in het strafrecht voor bijvoorbeeld witwassen.”
Om grote fraude op het spoor te komen, is het soms nodig dat speurders van de bijzondere belastinginspectie (BBI) onverwacht langsgaan bij een bedrijf om bijvoorbeeld op zoek te gaan naar een vermoedelijke zwarte boekhouding. De wetgeving rond zulke ‘fiscale visitaties’ is complex. De medewerkingsverplichting van een bedrijfsleider houdt in dat hij of zijn medewerkers in principe de controleurs toegang moeten verlenen tot de bedrijfsgebouwen. Maar de belastinginspecteurs mogen geen enkele vorm van dwang gebruiken. Ze zijn dus afhankelijk van de goodwill van de mogelijke fraudeur.
Om de fiscus beter te wapenen tegen het njet van zo’n bedrijfsleider had de regering-De Croo het systeem van dwangsommen ingevoerd. De fiscus kan sindsdien aan de rechter vragen om de belastingplichtige een dwangsom op te leggen om zo de toegang tot het bedrijf af te dwingen. Maar in het nieuwe regeerakkoord wordt die mogelijkheid alweer geschrapt. “Zo’n dwangsom was niet efficiënt”, reageert het kabinet-Jambon op de afschaffing. “Door via de rechter te passeren wordt veel tijd verloren.” Tegen de tijd dat de fiscale speurder zijn dwangsom heeft gekregen, durft de zwarte boekhouding al eens verdwenen te zijn.
Homeopathische afschrikking
“Maar alleen al dat die mogelijkheid bestaat, was een krachtig wapen dat afschrikt”, zegt Delanote. “Nu geeft de nieuwe regering het omgekeerde signaal. Er is blijkbaar goed geluisterd naar de visies van bepaalde drukkingsgroepen.” Zijn collega Denis-Emmanuel Philippe, fiscaal advocaat en docent aan de Universiteit van Luik deelt die mening. “Deze maatregel zal als muziek in de oren klinken van fraudeurs die zaken te verbergen hebben.”
Volgens het regeerakkoord zou een bedrijf dat de toegang weigert aan de BBI in plaats van een dwangsom wel een extra belasting opgelegd kunnen krijgen, gebaseerd op “een minimale belastbare winst”. “Maar dat is geen drukkingsmiddel”, zegt Delanote. “Bedrijven waarvoor de fiscus geen aanknopingspunt heeft om ze te belasten, omdat ze bijvoorbeeld geen boekhouding hebben, worden op die manier al belast.” Volgens zijn collega Philippe zal de toepassing van die minimumwinst niet afschrikken. “Die minimumbelasting is van homeopathische aard. Ze bedraagt ongeveer 5.000 euro, ook al kan het in sommige gevallen hoger zijn. Dit is peanuts voor een belastingplichtige die zware fiscale fraude heeft gepleegd.”
Een nieuw evenwicht
Daarnaast heeft de regering-De Wever de ambitie om duidelijk in de wet vast te leggen wanneer onrechtmatig verkregen gegevens toch nog als bewijs mogen dienen. Die wetgeving moet garanderen dat de fiscale administratie de fiscale procedures naleeft. Vandaag kan de fiscus onder de zogenoemde Antigoon-rechtspraak zulk bewijs soms toch gebruiken ondanks kleine procedurefouten. Op dit moment is nog onduidelijk of die wet ruimer of strikter dan de huidige rechtspraak zal zijn. “De belastingplichtige verdient die rechtszekerheid”, aldus Delanote. “Die Antigoon-rechtspraak werkt vandaag administratieve laksheid te veel in de hand. Sommige fiscale ambtenaren schermen er zelfs mee.”
Anderzijds wordt in de toekomst de mogelijkheid vergroot om gebruik te maken van het CAP, het Centraal Aanspreekpunt van rekeningen en financiële contracten. Voortaan zullen ook cryptorekeningen bij het CAP aangemeld worden en zullen de gegevens van buitenlandse rekeningen automatisch in dat register worden opgenomen. De ambitie is om de toegang tot het CAP te vereenvoudigen voor fiscale speurders en de database zelfs open te stellen voor anonieme datamining om aan dossierselectie te doen.
“Deze regering is duidelijk op zoek naar een nieuw evenwicht tussen de fiscus en de belastingplichtige”, besluit Delanote. “Maar het inperken van de aanslagtermijn en afschaffen van de dwangsom lijken mij niet de beste keuze om dat evenwicht te herstellen.”
Blog DS, 26-03-2025 (Christof Vanschoubroek)
De fiscale speurder verliest slagkracht: er komt een kortere verjaringstermijn voor fraude en de mogelijkheid om een ‘fiscale visitatie’ af te dwingen met een dwangsom wordt geschrapt. “Dit klinkt als muziek in de oren van fraudeurs.”
De strijd tegen de fiscale fraude moet tegen het einde van de bestuursperiode 600 miljoen euro meer opbrengen tegenover vandaag. Om dat doel te bereiken wil de regering-De Wever 300 nieuwe fiscale speurders aanwerven. Maar tegelijkertijd staat in het regeerakkoord onder het hoofdstuk fraude een aantal passages die het werk van die speurders bemoeilijken.
Zo zal deze regering de aanslagtermijn voor fraude opnieuw terugbrengen tot 7 jaar. Binnen die termijn moet de fiscus zijn onderzoek uitvoeren en de belasting invorderen. De regering-De Croo had die termijn opgetrokken tot 10 jaar. “De vorige regeling had te veel verschillende aanslagtermijnen en was te complex”, reageert het kabinet-Jambon. Die kortere aanslagtermijn vormt onderdeel van de fiscale programmawet die Jambon weldra voorlegt aan het parlement.
“Ik vind tien jaar helemaal niet te lang. De regering moet toch geen wetgeving maken op maat van procedure-advocaten?”, zegt Mark Delanote, zelf fiscaal advocaat en professor aan de UGent. “Als toch opnieuw aan die fiscale aanslagtermijnen gesleuteld wordt, was dat best gebeurd in het kader van een ruimere oefening waarbij ook rekening wordt gehouden met de verjaringstermijnen die gelden in het strafrecht voor bijvoorbeeld witwassen.”
Om grote fraude op het spoor te komen, is het soms nodig dat speurders van de bijzondere belastinginspectie (BBI) onverwacht langsgaan bij een bedrijf om bijvoorbeeld op zoek te gaan naar een vermoedelijke zwarte boekhouding. De wetgeving rond zulke ‘fiscale visitaties’ is complex. De medewerkingsverplichting van een bedrijfsleider houdt in dat hij of zijn medewerkers in principe de controleurs toegang moeten verlenen tot de bedrijfsgebouwen. Maar de belastinginspecteurs mogen geen enkele vorm van dwang gebruiken. Ze zijn dus afhankelijk van de goodwill van de mogelijke fraudeur.
Om de fiscus beter te wapenen tegen het njet van zo’n bedrijfsleider had de regering-De Croo het systeem van dwangsommen ingevoerd. De fiscus kan sindsdien aan de rechter vragen om de belastingplichtige een dwangsom op te leggen om zo de toegang tot het bedrijf af te dwingen. Maar in het nieuwe regeerakkoord wordt die mogelijkheid alweer geschrapt. “Zo’n dwangsom was niet efficiënt”, reageert het kabinet-Jambon op de afschaffing. “Door via de rechter te passeren wordt veel tijd verloren.” Tegen de tijd dat de fiscale speurder zijn dwangsom heeft gekregen, durft de zwarte boekhouding al eens verdwenen te zijn.
Homeopathische afschrikking
“Maar alleen al dat die mogelijkheid bestaat, was een krachtig wapen dat afschrikt”, zegt Delanote. “Nu geeft de nieuwe regering het omgekeerde signaal. Er is blijkbaar goed geluisterd naar de visies van bepaalde drukkingsgroepen.” Zijn collega Denis-Emmanuel Philippe, fiscaal advocaat en docent aan de Universiteit van Luik deelt die mening. “Deze maatregel zal als muziek in de oren klinken van fraudeurs die zaken te verbergen hebben.”
Volgens het regeerakkoord zou een bedrijf dat de toegang weigert aan de BBI in plaats van een dwangsom wel een extra belasting opgelegd kunnen krijgen, gebaseerd op “een minimale belastbare winst”. “Maar dat is geen drukkingsmiddel”, zegt Delanote. “Bedrijven waarvoor de fiscus geen aanknopingspunt heeft om ze te belasten, omdat ze bijvoorbeeld geen boekhouding hebben, worden op die manier al belast.” Volgens zijn collega Philippe zal de toepassing van die minimumwinst niet afschrikken. “Die minimumbelasting is van homeopathische aard. Ze bedraagt ongeveer 5.000 euro, ook al kan het in sommige gevallen hoger zijn. Dit is peanuts voor een belastingplichtige die zware fiscale fraude heeft gepleegd.”
Een nieuw evenwicht
Daarnaast heeft de regering-De Wever de ambitie om duidelijk in de wet vast te leggen wanneer onrechtmatig verkregen gegevens toch nog als bewijs mogen dienen. Die wetgeving moet garanderen dat de fiscale administratie de fiscale procedures naleeft. Vandaag kan de fiscus onder de zogenoemde Antigoon-rechtspraak zulk bewijs soms toch gebruiken ondanks kleine procedurefouten. Op dit moment is nog onduidelijk of die wet ruimer of strikter dan de huidige rechtspraak zal zijn. “De belastingplichtige verdient die rechtszekerheid”, aldus Delanote. “Die Antigoon-rechtspraak werkt vandaag administratieve laksheid te veel in de hand. Sommige fiscale ambtenaren schermen er zelfs mee.”
Anderzijds wordt in de toekomst de mogelijkheid vergroot om gebruik te maken van het CAP, het Centraal Aanspreekpunt van rekeningen en financiële contracten. Voortaan zullen ook cryptorekeningen bij het CAP aangemeld worden en zullen de gegevens van buitenlandse rekeningen automatisch in dat register worden opgenomen. De ambitie is om de toegang tot het CAP te vereenvoudigen voor fiscale speurders en de database zelfs open te stellen voor anonieme datamining om aan dossierselectie te doen.
“Deze regering is duidelijk op zoek naar een nieuw evenwicht tussen de fiscus en de belastingplichtige”, besluit Delanote. “Maar het inperken van de aanslagtermijn en afschaffen van de dwangsom lijken mij niet de beste keuze om dat evenwicht te herstellen.”
Blog DS, 26-03-2025 (Christof Vanschoubroek)