Barst
9th April 2011, 15:11
Tony Soprano redt Portugal
In een aflevering van de uitstekende tv-serie The Sopranos vertelt maffioso Tony Soprano een onbenullige gokker waarom hij hem liet meespelen en verliezen in een pokerspel met een hoge inzet. ‘Ik wist dat je dat nooit kon betalen, maar je vrouw had toch die sportwinkel', verklaart hij nadat hij de winkel heeft kaalgeplukt en failliet laten gaan. Je kunt The Sopranos ook in het Portugees bekijken. Wie ernaar kijkt, zal zo meer te weten komen over zijn lot dan uit de verslaggeving in de media, nu de Portugese economie in de klauwen is gevallen van de Europese commissie en mogelijk ook van het IMF. Een omhelzing van de maffia, zoals de Ieren en de Grieken zullen bevestigen.
Volgens berichten heeft de Portugese regering een noodlening van 80 miljard euro aangevraagd, na een veiling van overheidsobligaties waarbij de rentevoeten buitensporig gestegen zijn. Maar als je kijkt naar wat er elders in Europa gebeurd is, zal de rentevoet die de EU oplegt niet lager zijn dan het onhoudbare tarief dat de aandelenmarkten eisen.
De Ierse en Griekse reddingsoperaties werden aangekondigd als een extreme, maar noodzakelijke maatregel om de solvabiliteit van het land te ondersteunen. Ze hebben niets opgeleverd. Beide economieën zijn nog lager gequoteerd door de internationale ratingbureaus sinds de financiële reddingsoperaties. De financiële markten houden nog altijd rekening met een meer dan waarschijnlijke wanbetaling. Lissabon zal, net zoals Dublin en Athene, waarschijnlijk vaststellen dat het een onzekere en dure schuld bij de financiële markt ingeruild heeft voor de zekerheid van een buitensporige schuld bij de EU en het IMF. Het gevolg daarvan is dat het land minder mogelijkheden heeft om zijn schuld op lange termijn terug te betalen en in de meer nabije toekomst het moeilijk zal hebben om de rente op de schuld te betalen.
Erger nog, in ruil voor het geld van de reddingsoperatie zal een bijkomende reeks besparingen geëist worden van mensen met een laag en een gemiddeld inkomen – dat heeft een wurggreep op de economische bedrijvigheid en haalt het belastbaar inkomen naar beneden, waarmee de schulden moeten worden terugbetaald – waardoor het tekort stijgt. De Griekse en Ierse belastinginkomsten dalen op dit moment.
Er blijven berichten de kop opsteken, die in het openbaar ontkend worden, dat het IMF aandringt op een gedeeltelijke kwijtschelding voor Griekenland. Wat daar ook waar van moge zijn, de algemene opinie – verwoord door The Economist, The Financial Times en toonaangevende economen zoals Joseph Stiglitz, Paul Krugman en Kenneth Rogoff – dringt aan op een gedeeltelijke kwijtschelding van Ierland of Griekenland, gewoon omdat de rente ondraaglijk hoog is.
De reden waarom die torenhoge reddingsbedragen de kans op wanbetaling verhogen is het feit dat het reddingsoperaties à la Tony Soprano zijn – er komt geen cent bij de landen zelf terecht, maar het geld gaat rechtstreeks naar hun kredietverleners, Europese banken en ook steeds meer hefboomfondsen in de VS. Dat is een kopie van de verguisde reddingsoperaties van banken die over de hele wereld plaatsvinden, maar deze keer dan op internationaal niveau. Belastingbetalers in de zogenaamde ‘perifere' economieën moeten de grote Europese banken redden. De Britse banken zijn ook begunstigden, waarbij de genationaliseerde Royal Bank of Scotland het rijtje aanvoert.
‘Perifere' economieën is nog een van de meer beleefde verwoordingen waarmee de getroffen landen aangeduid worden. Naar verluidt wordt die onderverdeling gebaseerd op de omvang van de schuldenlast – maar dat kan niet kloppen. Zowel Italië als België had een hogere overheidsschuld vergeleken met hun bbp dan al die economieën, op Griekenland na. Het klopt ook niet dat ze allemaal voortdurend te kampen hebben met hoge tekorten: voor de crisis accumuleerden Ierland en Spanje een begrotingsoverschot.
In feite beslist het bankwezen of een land ten prooi valt aan de gebundelde inspanningen van financiële markten, ratingbureaus, de EU en de Europese Centrale Bank. Uit gegevens van de Bank for International Settlements blijkt dat de netto activa van de banksector in Duitsland, de Beneluxlanden en Frankrijk meer dan twee triljoen dollar bedragen, terwijl de mediterrane landen samen netto buitenlandse schulden hebben voor meer dan 400 miljard dollar. Ierland evolueerde pas van een uithangbord voor spaarzaamheid naar hopeloos geval van de EU en het IMF toen aan het eind van 2010 de banken er duidelijk onvermogend bleken.
Dat ligt ook aan de binnenlandse politiek. De crisis heeft in alle landen toegeslagen, maar sommige hebben ze beter doorstaan dan andere, voornamelijk door verhoogde uitgaven van de overheid, waarna de economie heropflakkerde. Maar de ernst van de crisis werd bepaald door de aanvankelijk lage belastinginkomsten. Als je een ranglijst zou opstellen van de Europese economieën met lage belastingen, zouden de volgende landen de toon aanvoeren – Ierland, Estland, Slovakije, Griekenland, Spanje en Portugal. Hun banken/scheepvaartmaatschappijen/vastgoedspeculanten hebben gegokt en verloren. Nu komt de maffia ze beroven van hun activa en de belastingbetalers met nog meer schulden opzadelen. Zoals Tony S dan zegt: ‘watchyagonnado?'
© Michael Burke, economisch consultant en blogger voor The Guardian
DS, 09-04-2011
In een aflevering van de uitstekende tv-serie The Sopranos vertelt maffioso Tony Soprano een onbenullige gokker waarom hij hem liet meespelen en verliezen in een pokerspel met een hoge inzet. ‘Ik wist dat je dat nooit kon betalen, maar je vrouw had toch die sportwinkel', verklaart hij nadat hij de winkel heeft kaalgeplukt en failliet laten gaan. Je kunt The Sopranos ook in het Portugees bekijken. Wie ernaar kijkt, zal zo meer te weten komen over zijn lot dan uit de verslaggeving in de media, nu de Portugese economie in de klauwen is gevallen van de Europese commissie en mogelijk ook van het IMF. Een omhelzing van de maffia, zoals de Ieren en de Grieken zullen bevestigen.
Volgens berichten heeft de Portugese regering een noodlening van 80 miljard euro aangevraagd, na een veiling van overheidsobligaties waarbij de rentevoeten buitensporig gestegen zijn. Maar als je kijkt naar wat er elders in Europa gebeurd is, zal de rentevoet die de EU oplegt niet lager zijn dan het onhoudbare tarief dat de aandelenmarkten eisen.
De Ierse en Griekse reddingsoperaties werden aangekondigd als een extreme, maar noodzakelijke maatregel om de solvabiliteit van het land te ondersteunen. Ze hebben niets opgeleverd. Beide economieën zijn nog lager gequoteerd door de internationale ratingbureaus sinds de financiële reddingsoperaties. De financiële markten houden nog altijd rekening met een meer dan waarschijnlijke wanbetaling. Lissabon zal, net zoals Dublin en Athene, waarschijnlijk vaststellen dat het een onzekere en dure schuld bij de financiële markt ingeruild heeft voor de zekerheid van een buitensporige schuld bij de EU en het IMF. Het gevolg daarvan is dat het land minder mogelijkheden heeft om zijn schuld op lange termijn terug te betalen en in de meer nabije toekomst het moeilijk zal hebben om de rente op de schuld te betalen.
Erger nog, in ruil voor het geld van de reddingsoperatie zal een bijkomende reeks besparingen geëist worden van mensen met een laag en een gemiddeld inkomen – dat heeft een wurggreep op de economische bedrijvigheid en haalt het belastbaar inkomen naar beneden, waarmee de schulden moeten worden terugbetaald – waardoor het tekort stijgt. De Griekse en Ierse belastinginkomsten dalen op dit moment.
Er blijven berichten de kop opsteken, die in het openbaar ontkend worden, dat het IMF aandringt op een gedeeltelijke kwijtschelding voor Griekenland. Wat daar ook waar van moge zijn, de algemene opinie – verwoord door The Economist, The Financial Times en toonaangevende economen zoals Joseph Stiglitz, Paul Krugman en Kenneth Rogoff – dringt aan op een gedeeltelijke kwijtschelding van Ierland of Griekenland, gewoon omdat de rente ondraaglijk hoog is.
De reden waarom die torenhoge reddingsbedragen de kans op wanbetaling verhogen is het feit dat het reddingsoperaties à la Tony Soprano zijn – er komt geen cent bij de landen zelf terecht, maar het geld gaat rechtstreeks naar hun kredietverleners, Europese banken en ook steeds meer hefboomfondsen in de VS. Dat is een kopie van de verguisde reddingsoperaties van banken die over de hele wereld plaatsvinden, maar deze keer dan op internationaal niveau. Belastingbetalers in de zogenaamde ‘perifere' economieën moeten de grote Europese banken redden. De Britse banken zijn ook begunstigden, waarbij de genationaliseerde Royal Bank of Scotland het rijtje aanvoert.
‘Perifere' economieën is nog een van de meer beleefde verwoordingen waarmee de getroffen landen aangeduid worden. Naar verluidt wordt die onderverdeling gebaseerd op de omvang van de schuldenlast – maar dat kan niet kloppen. Zowel Italië als België had een hogere overheidsschuld vergeleken met hun bbp dan al die economieën, op Griekenland na. Het klopt ook niet dat ze allemaal voortdurend te kampen hebben met hoge tekorten: voor de crisis accumuleerden Ierland en Spanje een begrotingsoverschot.
In feite beslist het bankwezen of een land ten prooi valt aan de gebundelde inspanningen van financiële markten, ratingbureaus, de EU en de Europese Centrale Bank. Uit gegevens van de Bank for International Settlements blijkt dat de netto activa van de banksector in Duitsland, de Beneluxlanden en Frankrijk meer dan twee triljoen dollar bedragen, terwijl de mediterrane landen samen netto buitenlandse schulden hebben voor meer dan 400 miljard dollar. Ierland evolueerde pas van een uithangbord voor spaarzaamheid naar hopeloos geval van de EU en het IMF toen aan het eind van 2010 de banken er duidelijk onvermogend bleken.
Dat ligt ook aan de binnenlandse politiek. De crisis heeft in alle landen toegeslagen, maar sommige hebben ze beter doorstaan dan andere, voornamelijk door verhoogde uitgaven van de overheid, waarna de economie heropflakkerde. Maar de ernst van de crisis werd bepaald door de aanvankelijk lage belastinginkomsten. Als je een ranglijst zou opstellen van de Europese economieën met lage belastingen, zouden de volgende landen de toon aanvoeren – Ierland, Estland, Slovakije, Griekenland, Spanje en Portugal. Hun banken/scheepvaartmaatschappijen/vastgoedspeculanten hebben gegokt en verloren. Nu komt de maffia ze beroven van hun activa en de belastingbetalers met nog meer schulden opzadelen. Zoals Tony S dan zegt: ‘watchyagonnado?'
© Michael Burke, economisch consultant en blogger voor The Guardian
DS, 09-04-2011